Liên hợp quốc hoài nghi về sửa đổi luật quản lý xuất nhập cảnh của Nhật Bản

Liên hợp quốc hoài nghi về sửa đổi luật quản lý xuất nhập cảnh của Nhật Bản
Đánh giá bài này
Các chính trị gia Nhật Bản đang thảo luận việc sửa đổi luật quản lý xuất nhập cảnh nhằm giải quyết vấn đề một số người nước ngoài bị giam giữ dài hạn. Tuy nhiên, Liên hợp quốc lên tiếng phản đối đề xuất, nói rằng việc này hầu như không làm thay đổi tình hình.

Một chuyên gia cho biết thay vì thảo luận sửa đổi như vấn đề chính sách, ta nên coi đây là vấn đề liên quan tới cách suy nghĩ về người nước ngoài vốn đã ăn sâu vào xã hội Nhật Bản nói chung.

“Con gái tôi là một người tốt luôn hết mình vì người khác”.

Mẹ cô Wishma, một phụ nữ người Sri Lanka tử vong trong nhà giam của cơ quan xuất nhập cảnh ở Nagoya, tổ chức họp báo vào ngày 16/4. Bà kêu gọi chính phủ Nhật Bản và các quan chức quản lý xuất nhập cảnh công bố báo cáo chi tiết về những gì đã xảy ra với con gái bà.

Cô Wishma từ Sri Lanka tới Nhật Bản 4 năm trước. Cô theo học một trường tiếng Nhật nhưng phải bỏ học vì không đủ tiền học phí, và mất tư cách lưu trú du học sinh. Sau khi ở quá thời hạn lưu trú, cô bị giam giữ trong 6 tháng. Trong thời gian này, cô bị bệnh nặng và qua đời khi mới 33 tuổi.

Washima's family online news conference
Mẹ và 2 em gái của cô Wishma tổ chức họp báo trực tuyến vào ngày 16/4.

Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản ra lệnh trục xuất đối với hầu hết những người nước ngoài ở Nhật mà không có tư cách lưu trú. Gần 90% trường hợp tuân thủ lệnh trục xuất và rời Nhật Bản. Tuy nhiên, những người từ chối tuân thủ, trong đó có những người xin tị nạn, bị giam giữ. Chính phủ không giới hạn thời gian giam giữ, và những người này thường bị giam trong nhiều tháng hoặc thậm chí là nhiều năm.

Một dự thảo sửa đổi luật quản lý xuất nhập cảnh cho phép một số người nước ngoài đã có lệnh trục xuất được ở cùng người thân hoặc người hỗ trợ cho đến khi rời Nhật Bản, nếu họ đáp ứng các điều kiện nhất định.

Tuy nhiên, Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc về Bắt giữ Tuỳ tiện và 3 cơ quan khác của Liên hợp quốc phản đối đề xuất sửa đổi. Theo lập luận của họ, chính sách cơ bản là dùng việc giam giữ để trục xuất vẫn không thay đổi, còn biện pháp mới chỉ có thể áp dụng trong các trường hợp đặc biệt và theo quyết định của giới chức quản lý xuất nhập cảnh. Họ cho rằng tình trạng giam giữ vô thời hạn người di cư mà không xét xử pháp lý sẽ tiếp tục.

Cũng theo Liên hợp quốc, sửa đổi cho phép giới chức trục xuất những người đã nộp đơn xin tị nạn từ 3 lần trở lên có thể vi phạm luật quốc tế. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản Kamikawa Yoko nói rằng những chỉ trích này là không đúng.

Bà nói: “Một ban chuyên gia, trong đó có các học giả về luật quốc tế, luật sư và quan chức các tổ chức phi chính phủ, đã xem xét dự thảo sửa đổi này. Nếu uỷ ban của Liên hợp quốc có cơ hội nghe chính phủ Nhật Bản giải thích trước, thì uỷ ban sẽ có hiểu biết đúng đắn về bối cảnh, nội dung và tính phù hợp của sửa đổi này”.

Giáo sư Abe Kohki của Đại học Meiji Gakuin, chuyên gia về luật quốc tế, cho rằng sẽ khó để hoà giải ý kiến đối lập giữa Liên hợp quốc với chính phủ Nhật Bản, khi mà Tokyo vẫn còn duy trì việc kiểm soát nghiêm ngặt biên giới quốc gia.

Ông Abe nói: “Đó là điều khiến chính phủ Nhật Bản trục xuất những người nước ngoài mà họ cho rằng không đủ tư cách ở lại. Do vậy, chính phủ rất hạn chế công nhận những người cần được bảo vệ quyền lợi. Trong khi đó, Liên hợp quốc tin rằng phải bảo vệ quyền của tất cả mọi người, bất kể tư cách lưu trú và việc một nước coi trọng kiểm soát biên giới tới mức nào”.

Washima
Cô Wishma, một phụ nữ 33 tuổi người Sri Lanka, tử vong vào tháng 3 tại một nhà giam của cơ quan xuất nhập cảnh ở thành phố Nagoya, miền Trung Nhật Bản.

Trong những năm gần đây, do thiếu nhân lực, Nhật Bản bày tỏ mong muốn cởi mở hơn với sự đa dạng và đa văn hoá trong xã hội.

Tuy nhiên, ông Abe nói rằng rất dễ nhận thấy điều này sẽ chỉ diễn ra theo cách của chính phủ.

Ông nói: “Điều quan trọng đối với chính phủ Nhật Bản là tạo ra một xã hội trong đó người Nhật và người nước ngoài chung sống dưới sự quản lý của nhà nước. Theo tôi, chính phủ cho rằng chính sách này không được Liên hơp quốc công nhận”.

Có khoảng cách rõ rệt giữa quan ngại của Liên hợp quốc về nhân quyền với đặc quyền quốc gia của Nhật Bản, nhưng Nhật Bản sẽ phải giải quyết khoảng cách này để có chỗ đứng trong cộng đồng quốc tế. Ông Abe nói rằng nếu muốn thực sự sửa đổi luật một cách có ý nghĩa, Nhật Bản sẽ phải xem xét kỹ hơn cách mình nhìn nhận người nước ngoài.

Leave a Comment